Het UBO-register komt er aan!

CijferMeester pensioen in eigen beheer

Doel en stand van zaken.

Doel van dit register is het tegengaan van financieel-economische criminaliteit zoals witwassen van geld en terrorismefinanciering. De transparantie over wie de uiteindelijke belanghebbende van een onderneming is, moet hierbij helpen. Op basis hiervan worden ondernemingen verplicht om hun (in)directe uiteindelijke eigenaren te registreren. Het gaat dan om de natuurlijke persoon (ultimate beneficiairy owner) die bij een onderneming of een rechtspersoon aan de touwtjes trekt. Begin april 2019 is het wetsvoorstel voor de implementatie van het UBO-register ingediend bij de Tweede Kamer.

Het register waarin de UBO-informatie wordt opgenomen, zal onderdeel worden van het handelsregister en daarmee onder beheer vallen van de Kamer van Koophandel. Een deel van de UBO-informatie zal openbaar toegankelijk zijn. Voor bescherming van de privacy en persoonlijke levenssfeer van de UBO’s zijn waarborgen opgesteld. De wet treedt waarschijnlijk in werking op 1 januari 2020.

Verplichting voor iedereen?

Belangrijk is uiteraard de vraag voor welke entiteiten een registratie verplicht zal worden. In beginsel geldt deze plicht voor alle Nederlandse rechtspersonen en juridische entiteiten. Echter, dit betekent niet automatisch dat alle ondernemingen die zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (Handelsregister) ook in het UBO-register dienen te worden opgenomen. Er zijn uitzonderingen in de wet opgenomen voor eenmanszaken en publiekrechtelijke rechtspersonen. Daarnaast geldt de registratieplicht niet voor verenigingen die geen onderneming drijven, kerkgenootschappen, verenigingen van eigenaren en beursgenoteerde ondernemingen (dit laatste omdat zij reeds onderworpen zijn aan openbaarmakingsvereisten).

Effectiviteit

De invoering van het UBO-register komt voort uit Europese regelgeving (Vierde antiwitwasrichtlijn). Dit betekent dat alle landen binnen de EU dergelijke wetgeving gaan invoeren. Daarmee wordt het fraudeurs lastiger gemaakt om zich te verschuilen achter een kerstboom van (internationale) vennootschappen, maar niet onmogelijk. Landen buiten de EU hebben immers veelal nog geen vergelijkbare wetgeving ingevoerd. Ook voor Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) geldt het UBO-register niet. Dit biedt uiteraard mogelijkheden. Daarnaast is registratie alleen verplicht bij een belang van meer dan 25%. Deze drempel is relatief eenvoudig te misbruiken om registratie te voorkomen.
Wel zullen fraudeurs zich meer moeten inspannen om zich te verschuilen. De tijd dat de aandeelhouder van een bv onzichtbaar bleef doordat er meerdere aandeelhouders werden geregistreerd, ligt nu wel achter ons. De ervaring leert echter ook dat de bestrijding van economische criminaliteit een soort gevecht tegen doping is. Bedriegers zullen zich aan de nieuwe controletechnieken aanpassen. Bovendien lopen ze vaak voor op de wetgeving. Economische criminaliteit zal altijd wel blijven bestaan, maar door de invoering van het UBO-register zal het (weer) een beetje lastiger worden om vol te houden.